De auto van een overleden ouder staat nog voor de deur. Hij is van niemand meer, en toch is hij van iedereen: je broer wil hem misschien houden, je zus ziet er alleen werk in, en de verzekeringspapieren liggen ergens in een la. Het is zelden het eerste waar je mee bezig wilt zijn. Toch loopt er intussen van alles door.
Je hoeft niets te overhaasten. Wel helpt het om te weten in welke volgorde de dingen gaan, zodat je later niet voor verrassingen komt te staan. Hieronder een rustig overzicht, in gewone taal.
Auto van je overleden ouder: van wie is hij nu?
Zolang de erfenis niet is geregeld, staat de auto nog op naam van je ouder. Dat verandert niet vanzelf. De RDW krijgt het overlijden wel door via de gemeente en stuurt de erfgenamen daarna een brief over wat er moet gebeuren. Tot de auto is overgeschreven, liggen verzekering, belasting en APK bij de erfgenamen.
Wie er over de auto mag beslissen, hangt af van de situatie. Is er een partner die in leven is, zijn er meerdere kinderen, is er een testament? Dat bepaalt wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag tekenen. Vaak wordt dat vastgelegd in een verklaring van erfrecht, een document dat een notaris opstelt en waaruit blijkt wie bevoegd is. Of jullie zo’n verklaring nodig hebben, hangt af van de omvang en de aard van de nalatenschap. Dat vraag je het best aan de notaris of via rijksoverheid.nl.
Zijn er meer erfgenamen, dan moet de beslissing over de auto in overleg. Een van jullie die de auto zomaar meeneemt of verkoopt, kan later problemen veroorzaken. Spreek dus eerst af wat er met de auto gebeurt, het liefst op papier of in een korte mail naar elkaar.
Wat blijft doorlopen terwijl jij nog niet toe bent aan de auto
Een auto kost ook als hij stilstaat. De verzekering loopt door, de wegenbelasting loopt door en de APK-datum schuift niet op. Dat is het eerste waar het mis kan gaan, omdat het automatisch afgeschreven wordt van een rekening die misschien al is geblokkeerd of die niemand meer in de gaten houdt.
Neem daarom snel contact op met de verzekeraar. Meld het overlijden en vraag wat er nodig is om de polis te laten doorlopen, te schorsen of te beëindigen. Schorsen regel je bij de RDW, en wat dat voor de polis betekent, bespreek je met de verzekeraar. Zolang de auto niet is geschorst, moet hij verzekerd blijven, ook als hij alleen maar stilstaat.
Voor de belasting geldt iets vergelijkbaars. Op belastingdienst.nl lees je hoe het zit met de motorrijtuigenbelasting en wat je moet doen als de eigenaar is overleden. We noemen hier geen bedragen of termijnen, omdat die per situatie verschillen en omdat de regels kunnen wijzigen.
Houd een mapje bij waarin je alles bewaart: de verzekeringspolis, het kentekenbewijs, het onderhoudsboekje en de laatste APK-papieren. Dat scheelt later veel zoeken.
Rijden met de auto van je ouder
Het is verleidelijk om de auto even te gebruiken, bijvoorbeeld om spullen op te halen of de tuin te onderhouden. Controleer dan eerst of de verzekering nog geldt voor een andere bestuurder. Niet elke polis dekt dat, en na een overlijden kan de dekking veranderen. Rij je zonder dekking en gebeurt er iets, dan sta je zelf in de kou.
Is de auto al weken niet gestart, dan kan de accu leeg zijn en kunnen banden zacht staan. Vraag iemand die er verstand van heeft om even mee te kijken voordat je de weg op gaat. Soms is een kort ritje juist goed, soms zorgt het voor extra gedoe.
Houden, laten staan of verkopen
Er zijn drie keuzes en geen daarvan is fout. Houden kan prima als een van jullie de auto kan gebruiken en de lasten wil dragen. Dan wordt de auto op naam van die persoon gezet, en dat gebeurt via de RDW. Je hebt daarvoor onder meer het kentekenbewijs en een bewijs van je bevoegdheid nodig. Op rdw.nl staat welke papieren precies gelden. Let wel op: wie de auto op eigen naam zet, laat daarmee volgens de RDW zien dat de erfenis wordt verdeeld. Twijfelen jullie nog of je de erfenis aanvaardt, overleg dan eerst met de notaris.
Laten staan kan als je nog niet weet wat je wilt, maar hou in de gaten dat de kosten doorlopen. Wat je ook beslist, een auto die maandenlang ongebruikt buiten staat, wordt er niet beter op.
Verkopen is de derde weg. Dat is vaak de rustigste als niemand de auto wil, of als de auto te oud is om nog veel waard te zijn. Je kunt de auto zelf te koop zetten, naar een handelaar brengen of een bod aanvragen. Meer over hoe dat in zijn werk gaat, vind je op hoe het werkt.
Bij de verkoop gaat de auto over op een nieuwe eigenaar via de RDW. Degene die tekent, moet daarvoor bevoegd zijn, en het is nuttig om de verklaring van erfrecht bij de hand te hebben als daar om gevraagd wordt. Ook bij verkoop wil je dat het vrijwaringsbewijs op naam komt, zodat de auto na de overdracht niet meer aan jullie familie gekoppeld is.
Praktisch en zacht tegelijk
Zo’n auto zit vol met herinneringen. De hoes die altijd over de stoel lag, de parkeerkaart achter de zonneklep, de cassettes of het cd-doosje in het dashboardkastje. Haal die dingen eruit voordat de auto weggaat, en neem er de tijd voor. Niemand verwacht dat je dat in een kwartier doet.
Het kan helpen om met de familie af te spreken wie wat meeneemt. Een voorwerp uit de auto betekent soms meer dan de auto zelf. Een auto blijft uiteindelijk een gebruiksvoorwerp. Hij mag weg op het moment dat jullie eraan toe zijn.
Is het zover, dan kun je een bod aanvragen. Dat is gratis en vrijblijvend. Vertel gerust bij het aanvragen dat het om een nalatenschap gaat.
Veelgestelde vragen
Mag ik de auto verkopen zonder dat de erfenis rond is?
Dat hangt af van wie bevoegd is om namens de erfgenamen te tekenen. Vaak is daarvoor een verklaring van erfrecht nodig. Vraag het aan de notaris voordat je iets tekent of afspreekt.
Moet ik het overlijden zelf bij de RDW melden?
Nee, de RDW krijgt het bericht via de gemeente. Wel moet de auto daarna binnen een bepaalde termijn worden overgeschreven. Kijk op rdw.nl wat je moet doen en welke papieren je daarbij nodig hebt.
Wat als niemand de auto wil hebben en hij niet meer rijdt?
Dan kun je hem nog steeds verkopen. Een auto met mankementen of zonder APK mag je bij Autobodvandaag gewoon aanmelden. Dat kost niets en je beslist zelf.
Loopt de verzekering automatisch af na een overlijden?
Reken daar niet op. Wat er gebeurt, hangt af van de polis. Neem snel contact op met de verzekeraar om te regelen wat er met de dekking gebeurt.